آجر: همۀ یک کلمه،همۀ یک معماری،همۀ تاریخ یک ملت

هرجا که پنجه در پنجه‌ی زمان انداختیم، آجر اولین و آخرین راهکار بود. آنجا که نقش و رنگ باید در هم می‌آمیختند تا اثری ازلی باقی بماند، آجر در دست معمار ایرانی، جادوگر بود. آجر برای معمار ایرانی فقط یک مصالح نبود. بعید می‌دانیم کسی بتواند قلم به دست بگیرد و از معماری ایران بنویسد و آجر را نادیده بگیرد. چه تلاش بیهوده‌ای است که کسی بخواهد همه‌ی آجر را در یک یادداشت، یک کتاب، یا حتی یک رویداد ملی خلاصه کند. آجر ، همه‌ی تاریخ است ، همه‌ی معماری است ، همه‌ی قرن‌ها دغدغه‌ی معماران ایرانی است. آجر نقش ماندگار همه‌ی تمدن «ایران باستانی کبیر» استاگرچه این رویداد مزین و متمرکز بر نام «معماری معاصر ایران» است لیکن نتوانستیم این همه تاریخ، عظمت، شکوه، تلاش، خلاقیت، جسارت و نوآوری را نادیده بگیریم و یک سره به حال برسیم. این جایزه با یاد و خاطره‌ی معماران شریف، گمنام و وارسته‌ آغاز به کار می‌نماید، آنانکه معماری ما را قوام بخشیدند. ستارگان گمنام سپهر معماری ایران. گرامی باد یادشان و پر رهرو باد راهشان.


یکی از دغدغه های هنرمعماری جلب توجه معماران و کافرمایان و مردم عزیز به آجر در معماری ایران بوده است. این مهم با توجه به برگزاری نخستین همایش بین المللی خشت در ایرانِ دهه‌ی پنجاه بیش از پیش مهم جلوه می نمود. در زمستان 1398 فراخوان نخستین جایزه ملی آجر در معماری معاصر ایران منتشر شد و منجر به دریافت 102  اثر توسط دبیرخانه گردید. بدین ترتیب لازم است که داوران و هنرمعماری مراتب قدردانی خود از این اعتماد و استقبال معماران ارجمند را اعلام نمایند.  این آثار کاندیدای دریافت جایزه در 12 دسته بودند. در این رویداد مجموعا 15 دسته اعلام شده بود. این جایزه از حیث موضوع و دسته بندی گسترده‌ی آن یک نوع چالش برای برگزارکننده و داوران بود. همچنین مرزهای روش داوری در آن بواسطه‌ی بهره گیری از فناوریهای نوین توسعه پیدا کرد. گسترش شیوع کووید 19 باعث شد تا اعلام نتایج نیز به تجربه‌ای نو مبدل گردد. ناگفته پیداست که همراهی معماران شرکت کننده در این کارزار نیز باعث دلگرمی ما و تعهد بیشتر به مسئولیتهای خویش بود.

با طی داوری سلولی از طریق پنل رأی گیری داوران،  24 اثر به مرحله دفاع از آثار دعوت شدند که معماران این پروژه طی یک روز با حضور در بوتیک هتل نیلو، در حضور داوران از آثار خویش دفاع نمودند.

نهایتا داوران با جمع بندی اظهارات معماران و نظر به معیارهای جایزه، برندگان نخستین جایزه ملی آجر در معماری معاصر ایران را به شرح ذیل اعلام می‌دارند:

بخش ویلایی:

[گل]خانه   اثر شبنم حسینی

بخش آپارتمان زیر 3000مترمربع:

آپارتمان صفری اثر امیرحسین اشعری

بخش آپارتمان بالای 3000مترمربع:

ساختمان مسکونی نیاوران اثر بهزاد حیدری

بخش آثاری اداری و تجاری:

گالری طلای بلقیس اثر شهرزاد منصوری

بخش آثار فرهنگی، آموزشی و :

بنای نمازخانه و اجرای مراسم مذهبی آرامستان باغ رضوان اصفهان اثر حامد فتوت

بخش رستوران و کافی شاپ و :

هر دو اثر برنده اعلام می گردند یعنی:

رستوران حستوران اثر بهزاد حیدری بدلیل توجه به بافت، خلق فضای خاص با استفاده از آجرهای بازیافتی و رعایت توازن در هم نشینی آجر و دیگر مصالح

رستوران باروژ شعبه یوسف آباد اثر پویا صیادی بدلیل توجه به شاخصه‌های نوآورانه، توجیه اقتصادی، طراحی جزئیات خاص

بخش نماسازی:

خانه‌ی عبادی‌ها اثر احمد مظفری بدلیل تولید الگوی مناسب در استفاده از آجر در مناطق محروم، تأثیر فرهنگی . جلوگیری از تولید معماریهای بی هویت در منطقه 19 تهران

بخش مرمت و احیاء:

بازسازی ساختمان مسکونی کاوه اثر بهزاد حیدری

بخش کانسپت:

مسجد زنانه نیشابور اثر محسن اکبرزاده

بخش طراحی داخلی فضاهای عمومی:

گالری آزیدهاک اثر کامران کوپایی

بخش طراحی داخلی فضاهای مسکونی:

خانه‌ی شماره‌ی 7 اثر کامران کوپایی

بخش تحقیقات و مطالعات پیرامون آجر:

هر دو اثر برنده اعلام می گردند یعنی:

پاویون تحقیقاتی کوشک دانشجویی اثر حسین مرادی

تلنگری دیگر در دیوار اثر حمیدرضا ملک خانی، ثنا یزدانی و جواد نوروزی

تقدیر ویژه داوران:

ویلای افشاریه اثر آرتور امید آذری

ساختمان آموزگار اثر کورش عبدی


در سه دسته طراحی شهری، مبلمان شهری و مبلمان داخلی نیز بدلیل عدم حضور اثر شاخصی، هیچ برنده‌ای اعلام نمی‌گردد. به نظر می‌رسد حضور معماران در این عرصه ها ضروری و نیاز به فرهنگ سازی و اطلاع رسانی دارد. داوران و برگزارکننده از شرکت آجرهای ماندگار سهیل بدلیل حمایت انحصاری از این رویداد تاریخی که با قاطعیت و صبوری ممتازی همراه بود کمال تشکر و مراتب قدردانی خود را اعلام می‌دارند.

برای مشاهده کلیه آثار حاضر در جایزه به همراه شیتهای آنان بر روی اینجا کلیک نمایید