در این یادداشت به دو اثر از ایران و هند با دیدی مقایسه‌ای نگاهی عمیق‌تر داشته‌ایم. اهمیت چنین تجربه‌ای در انتقال این پیام به مخاطبین معمار است که برای میزان الهام برداری یا کپی دو اثر باید به چیزی بیش از دو عکس بسنده نمود! گاهاً مشاهده می‌شود که در فضای معماری ایران، خصوصاً در جبهه‌ی فضای مجازی (با محوریت اینستاگرام) و جبهه‌ی محفل‌های شبه خصوصی معماران و حرفهای درگوشی، حرفهایی از کپی بودن برخی از آثار شنیده می‌شود. به نظر می‌رسد برخی متوجه نیستند که ابتدا به ساکن موضوع کپی در جهان هنر موضوعی صد در صد مردود نیست و بصورت نسبی در آموزش یا ساخت بناهایی خاص، کپی بسیار ارزشمندتر از خلاقیت فرم‌زای آسیب رسان است. خلاقیتی پوچ که فقط سرمایه و اعتماد کافرمایان به کار کنشگرانه و خلاقیت‌مندانه را از بین می‌برد و آنها را به پرتگاه کار باسمه‌ای هل می‌دهد! کما اینکه تشخیص کپی بودن اثر هنری کار هرکسی نیست و نیاز به تجربه، تخصص، چشم زیبابین و تحلیلی دارد. درک تاریخ هنر نیز در این بین بعنوان یک پیش زمینه مطرح و ضروری می‌باشد. در عالم نقاشی دسترسی مستقیم به هر دو اثر از نزدیک برای «بررسی میزان کپی بودن» یک اثر به اندازه‌ی اطلاع از خط فکری هنرمند اهمیت دارد. در معماری نیز جدا از خط معماری هنرمند، بررسی کامل تمام مستندات پروژه شامل نقشه‌ها و دیاگرامها و تصاویر ضروری است. برای افراد بسیار حساس و دقیق چه بسا حضور در هر دو اثر و تجربه‌ی فضایی نیز مهم باشد.

در این نوشتار تحلیلی، اسناد و مدارک هردو اثر از اینترنت گردآوری و روبروی یکدیگر در حد امکان چیده شده‌اند. اثر نخست مکعب آبی است از شورش عابد که اخیراً بعنوان ساختمان سال ایران در سال 1397 معرفی شده است و اثر دوم خانه کلاژ از گروهی از معماران هندی. ما قضاوت را به خوانندگان گرامی وا‌می‌گذاریم و امیدواریم جامعه‌ی معماری ایران با افزایش آگاهی خویش، با شتاب بیشتری به سمت تعالی و جامعه‌ی صنفی حرفه‌ای و دانش محور حرکت نماید.

ایران

هند

استودیو کلوان(شورش عابد)

s+ps architects

ویلای مکعب آبی

خانه‌ی کلاژ

پلان‌ها

نماها و مقاطع

طراحی داخلی

طراحی محوطه و خارجی

مبانی نظری

در ادامه‌ی کارهای قبلی دفتر کلوان که توجه به بافت‌های منطقه برایش در اولویت بود؛ اینبار هم همین رویه را ادامه دادیم، تنها یک اتفاق در نگرش دفتر به مرور رخ داد، برخلاف کارهای قبلی که به دنبال بافت‌های قدیمی ارزشمند برای الگوبرداری از آن بودیم، اینبار مفهوم حال منطقه نیز برای ما اهمیت پیدا کرد. در بازدید از سایت‌های ارزشمند متوجه شدیم که ساخت‌های الحاقی جدید کاملاً با لایه‌های گذشته در تضاد است و مستقیماً بر روی آن قرار داده می‌شوند. قرارگیری گذشته و اکنون اساس کار ما را در طراحی و بیان تازه در روند کارهای ما ایجاد کرد تا بتوانیم مفهوم متفاوتی از زیبایی برای مخاطب به نمایش بگذاریم.

هدف از پروژه:
• قرارگیری کولاژگونه‌ی حجم‎های ساده و خطوط مستقیم در کنار هم، به‌مثابه‌ی تکه‌های ناهمگون و براساس ساخت‌و‌ساز جدید در بافت‌های ارزشمند کردستان و تلاش برای ایجاد یک الگوی مناسب امروزی.
• استفاده از سنگ‌های کوه‌های منطقه و نفوذ آن به قسمت‌هایی از بنا که از درون کاملاً قابل رویت باشد، استفاده از سنگ‌ها نه به‌عنوان یک عنصر دکوراتیو بلکه به‌عنوان یک ماده که حاوی تاریخ و خاطره‌ی جمعی قومی است که بخش قابل توجهی از تنوع فرهنگی ایران است، از اهمیت موضوع در پروژه بود.

نام پروژه: خانه شماره دو (خانه‌ی مکعب آبی)
مکان پروژه: آذربایجان غربی، بوکان، شهرک گلستان، نبش خیابان ۲۰ متری و کوچه‌ی اول
مساحت:  250.15 متر مربع
زیربنا:  719.86 متر مربع

 Living in Mumbai, India it is impossible to ignore the informal settlements in the city, and if looked at closely there are many lessons to be learnt in frugality, adaptability, multi-tasking, resourcefulness and ingenuity. A visual language emerges that is of the found object, ad-hoc, eclectic, patched and collaged. An attempt has been made here to apply some of these lessons without romanticizing or fetishizing them. The project looks at the idea of recycling and collage in several ways, from the very physical – like materials, energy, etc. to the intangible – like history, space and memories.
The front façade sets the tone for what lies within, with a “corner of windows” that recycles old windows and doors of demolished houses in the city. This becomes a major backdrop for the living room with a exposed concrete faceted ceiling above countered by the polished white marble with intricate brass inlay on the floor. Metal pipe leftovers pieced together like bamboo form a “pipe wall” integrating structural columns, rainwater downtake pipes and a sculpture of spouts that in the monsoon are a delight for all the senses.

In the central courtyard on one side scrap rusted metal plates are riveted together, Kitsch colored tile samples retain a planter in the middle and on the third side is a wall clad in cut-waste stone slivers lifted off the back of stone cutting yards and waste generated on site. Hundred-year-old columns from a dismantled house bring back memories, and nostalgia is nourished with a lightweight, steel and glass pavilion (with solar panels above) on the terrace level overlooking fabulous views down the hillside. This approach is reinforced again in the interior materials and elements. It plays up this contrast between the old and the new, the traditional and the contemporary, the rough and the finished. One finds use of recycled materials like old textile blocks, Flooring out of old Burma teak rafters and purlins, colonial furniture, fabric waste (chindi) along with new ways of using traditional elements and materials like carved wooden mouldings, beveled mirrors, heritage cement tiles, etc.

A language emerges that is both new but strangely familiar at the same time and that makes us rethink notions of beauty that we take for granted around us. To make this mélange more “acceptable”, it is encased in a “garb of modernity” (Nehru). This concrete frame – in a rough aggregate finish outside and in a smooth form finish inside – wraps and connects all the spaces from back to front and across all three levels.

To build on top of a hill is always exciting, until the architects discovered here that they were surrounded by neighbours on all sides. This led early on in the design process to look inwards and build around the quintessential Indian courtyard, albeit slightly modified. The court is actually raised a floor above the ground level and hidden below is a large rainwater harvesting tank wrapped with rock that was removed from the hillside during excavation. It is the core around which this large four-generation family is organized and comes together.

location: parsik hill, belapur, navi mumbaiclient: mr. bhargava
architects: s+ps architects
design team: pinkish shah, shilpa gore-shah, mayank patel, gaurav agarwal, shrutika nirgun, divya malu, manali patel, ved panchwagh, priyadarshi srivastava
site area: 350 square meters 3775 square feet
project area: 520 square meters 5600 square feet
liaison architects: sopan prabhu architects
structural engineers: rajeev shah & associates
MEP consultants: arkk consultants
site supervision: amish mistry architect
photographers: sebastian zachariah, ira gosalia, photographix

دیگر اسناد