فرازها و فرودها

متن از بهاره علیزاده

عکس‌ها از شادان شامبیاتی،حمید خداپناهی

مراسم اهدای جوایز اوّلین مسابقه‌ی طرّاحی داخلی، توسّط مؤسّسه‌ی فرهنگی­ـ هنریِ هنر معماری و با حمایت مالی شرکت مبلمان هارمونی، در روز سه‌شنبه 11 اسفند 1388 در محلّ سالن اجتماعات هتل اُلمپیک تهران برگزار شد. این مراسم، که با حضور چشمگیر پیشکسوتان و فعّالان عرصه‌ی طرّاحیِ داخلی برگزار شد و رضا رشیدپور مجریِ آن بود، رسمی بدیع در جامعه‌ی هنری ایران را رقم زد.

شهریار خانی‌زاد، مدیر عامل مؤسّسه‌ی هنر معماری، در ابتدای این مراسم ضمن خوش­آمدگویی به حضّار گفت: «بهتر است در ابتدا از زحمات کسانی تشکّر کنم که اگر حضور و حمایت­شان نبود، این برنامه نمی‌توانست به این شکل اجرا شود. جا دارد در ابتدا از آقای دکتر وصفی، مدیر کلّ محترم دفتر مجامع و تشکّلهای فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تشکّر کنم که با حمایت بی­دریغ خود مجوّز برگزاری این برنامه را صادر کردند؛ در کلّیه‌ی مراحل برگزاری مسابقه از کمک مدیر عامل محترم شرکت هارمونی، آقای رحیمی، و همکاران ارجمندشان بهره‌مند بودیم که با حمایت‌های مالـی و کمکـهای فکری‌شان ما را از طرّاحی تندیس گرفته تا برنامه‌ریزی مسابقه یاری نمودند؛ و همچنین از داوران محترم این مسابقه آقایان مهندس کامبیز ناظرعمو، مهندس حمیـد گازُر، مهندس رضا دانشمیر و مهندس عـلی خـادم‌زاده سپاسگـزارم که با صرف وقت و انرژی فراوان کوشیدند با انتخاب آثار شایسته، کیفیّت مسابقه را در حدّ توان ارتقاء دهند؛ مهم‌تر از همه باید حضور پرشور و چشمگیر طرّاحان عزیزی تشکّر کنم که با شوق و استقبال خیره‌کننده‌ای باعث رونق این مسابقه شدند؛ بدون حضور ایشان این مسابقه واقعاً برگزار نمی‌شد. حضور 183 طرح در هر دو بخش طرّاحی داخلی و طرّاحی صندلی برای رقابتـهای تخصّصی‌ای از این دست، آن هم در نخستین دوره‌ی برگزاری، برای ما واقعاً قابل توجّه بود. امیدواریم این روند در سالـهای آتی به همین شکل ادامه پیدا کند و ما و دوستانمان در مؤسّسه‌ی هنر معماری بتوانیم از این طریق گامی در جهت رشد و اعتلای دانش طرّاحیی برداریم. در آخر، از همه‌ی کسانی که در برگزاری مسابقه ما را یاری دادند، از جمله همکاران بسیار خوبم در مؤسّسه­ی هنر معماری و از همه‌یی میهمانان گرامی که زحمت کشیدند و در این وقت از سال در این مراسم حضور پیدا کردند، تشکّر و سپاسگزاری می‌کنم.»

در ادامه رشیدپور، مجری این مراسم، در مقدّمه‌ی سخنان رحیمی، مدیر عامل شرکت هارمونی، به درک بالای این مجموعه (هارمونی) در حمایت از رویدادهای فرهنگی اشاره کرد. وی در این زمینه گفت: «تبلیغات رسانه‌ایِ مجموعه‌های تولیدی و صنعتی، عموماً برای فروش بیشتر و سود بالاتر است؛ امّا حدّاقل طیّ دو سه همکاری مشترک تلویزیونی با دوستانم در مجموعه‌ی هارمونی، به این نتیجه رسیدم که ایشان الحق درست فکر می‌کنند. دوستان ما در هارمونی به طرّاحیِ مُدرن مبلمان داخلی رسیده‌اند، امری که در کشورهای اروپایی بسیار مرسوم است؛ از دقّت به انحنای مبلمانن گرفته تا نحوه‌ی چینش آنها که معتقدند در فضای زندگی بسیار تأثیرگذار است و بی‌راه هم معتقد نیستند، و از مقالات حیرت‌انگیزی که در زمینه‌یی طرّاحی داخلی منتشر شده، می‌توان دریافت که استفاده از فضاهای منحنی در طرّاحی فضای داخلی ساختمان چقدر می‌تواند در آرامش انسانها مؤثّـر باشد. فقط خواستم بگویم که دوستانمان در هارمونی درک بالایی دارند و حمایتشان کاملاً مشخّص است و مشارکت‌شان با پروژه‌هایی که بندهه در تلویزیون داشتم، نشان می‌داد که ایشان به فرهنگ‌سازی در زمینه‌ی طرّاحی داخلی و مبلمان بسیار معتقدند و به عنوان عضو کوچکی از جامعه‌یی فرهنگی، از ایشان تشکّر می‌کنم.»

dsc_0059

شروع مراسم اهدای جوایز

سپس مرتضی رحیمی به سخنرانی پرداخت و پس از تشکّر از خانی‌زاد و رشیدپور گفت: «هدف اصلی ما در حمایت از این برنامه، همراهی و کمک به یافتن حلقه‌ی مفقوده در این رشته بود و متواضعانه خواستیم بدون چشمداشتی در به حرکت درآوردن چرخ این صنعت یاری کنیم و سعی کردیم شأن و منزلت کار فرهنگی و هنری را پاس بداریم؛ هرچند که حفظ منافع سازمانی خودمان نیز در این میان جزئی از وظایف ما بوده است.» وی ادامه داد: «همان‌طور که می‌دانید در چند سال اخیر با وجود اینترنت، تغییرات بسیاری در بستر علوم ارتباطات شکل گرفته و شتاب این تغییرات واقعاً سرسام‌آور است. هم‌پای این علوم یا این صنعتها، مؤلّفه‌های دیگری که یکی از مهم‌ترین آنها طرّاحی است نیز در حال اوج گرفتن است. گفته می­شود که ریاضیات، فیزیک، جبر و بسیاری از این علوم، حدّاقل صد سالی، جلوتر از زمانِ ما هستند. معادله‌ها و فرمولهایی کشف شده‌اند که شاید برای سالهای آینده و ده‌ها سال آینده کاربردهایی برای آنها پیدا شود. به نظر می‌آید که اختراع و کشفْ اهمیّتِ سابق را در دنیا ندارد. اکنون پیدا کردن کاربردها، ترکیبها و طرّاحی استفاده از تنوّع ابزار و مواد در حرفه‌ها و فنون و دانش و علوم نوین است که اهمیّت زیادی پیدا کرده است و ثروتمندترین و مهم‌ترین شرکت‌های دنیا، ارائه­دهنده‌ و فروشنده‌ی طرح و ایده هستند. بزرگترین آنها که مایکروسافت است که در حال حاضر ترکیب و طرّاحیِ نحوه­ی استفاده از همه‌ی این علوم را به‌کار می‌برد. این تغییرات به‌قدری شتاب دارند که حتّا نمی‌توانیم صفت مناسبی برای همین کاری که انجــام می‌دهیم انتخاب کنیم. از هنـر استفاده کنیم یا صنعت، فن، مهندسی یا عنوان دیگر. به نظر می‌آید باید بیشتر منتظر شکل گرفتن تصوّرات جدید و تعریفهای جدیدی از این ساختارهای دنیای نو، و بیشتر به دنبال کشف کاربردهای این همه تنوّع و دانش نوین باشیم و دائماً “طرحی نو در اندازیم.”» رحیمی اظهار داشت: «در پایان باید بگویم این مراسم شروع یک اتّفاق دائمی و راهبردی (استراتژیک) در این رشته خواهد بود که به همّت و پشتکار دوست عزیزم آقای شهریار خانی‌زاد و همراهی شرکت هارمونی انجام گرفته است. ما معتقدیم این جریان متعلّق به همه‌ی شما و همه‌ی جامعه‌ی طرّاحان و دست‌اندرکاران این رشته است. درواقع همگی اینجا میزبان هستیم و امیدوارم در پایان این مراسم و با همه‌ی کمبودها، همگی چنین احساسی داشته باشیم. به‌هرحال قرار نیست این اوّلین حرکت، بی‌عیب‌ترین آن باشد و بی گفت­وگو، امّا صادقانه می‌گویم که خلوص و صداقت دوست عزیزم آقای خانی‌زاد پشت این جریان خواهد بود و همچنین حضور بزرگانی که به عنوان داور، از اعتبار و شهرت و دانش­شان مایه گذاشتند تا هیچ‌گونه شائبه‌و ظنّی در ادامه‌ی مسیر در پایان این مراسم نداشته باشیم. امیدوارم این مسابقه در سالهای آینده اعتبار و بزرگی بیشتری کسب کند و بدانیم که این اعتبار و بزرگی فقط گوشه‌ای از اعتبار و بزرگیهای این جامعه‌ی طرّاحان و بقیه‌ی دست‌اندرکارانی است که می‌توانند به این مسابقه بزرگی بدهند.» وی در انتها شعری از شاملو را زینت­بخش سخنان خویش کرد: «جهان عبوس را/ به قواره‌ی همّت خود بریدن است/ به اعتبار استقامت بالهای خویش/ ورنه مسئله‌ای نیست/ پرنده‌ی نوپرواز بر آسمان بلند/ سرانجام پر باز می‌کند.»

 

                                              aks-34

مرتضی رحیمی،مدیر عامل محترم شرکت هارمونی

 

 

 

 

 

 

 

 

aks-41

 

 

مجری مراسم ،رضا رشیدپور

 

 

 

 

 

 

 

 

رشیدپور پس از سخنان رحیمی به بازار آشفته‌ی مبلمان وارداتی و تأثیرات برگزاری همایشهای تولیدکنندگان داخلی در رفع این معضل، اشاره کرد. برنامه با سخنرانی مهندس فریدون کسرایی، دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی معماری و رشته‌ی تخصصی معماری داخلی در بوزار پاریس و استاد سابق دانشگاه هُنر، ادامه یافت. وی در ابتدای سخنانش خود را وکیل و وصیّ «معماری داخلی» دانست و گفت: «بعد از سالها دانشکده‌ای درست شد که 200 نفر از آن فارغ‌التّحصیل شدند، که هم‌اکنون با کارهای زیبایشان مشهورند. ما از 45 سال پیش کار را شروع کردیم و هنوز عنوان کار ما به جای “معماری داخلی”، “طرّاحیِ داخلی” است! به هر صورت کار معماری داخلی، کاری است که پرده­فروشها و پارچه­فروشها رقیبان ما در آن شده‌اند و همه‌ی طرحها شبیه به هم هستند. ما خودمان را کشته‌ایم که خلاقیّت را یاد بدهیم و برای شاگردانمان تمرین تخیّل داشته باشیم. متأسّفانه ما عادت به کتاب خواندن نداریم و فقط کتاب را ورق می‌زنیم. ما می‌خواهیم در کتابهایمان این را آموزش دهیم تا بشر کمی بهتر زندگی کند و بداند وقتی 50 متر مساحت برای زندگی دارد، چه کند که در آن خفه نشود و بتواند خوب زندگی کند.» وی ادامه داد: «معماری داخلی، تزئینات در و دیوار نیست، و از پلان و نقشه و جدایی و تنظیم فضاها و آفرینش حال و هوا شروع می‌شود. اکنون من ناگزیرم حرفـهای دیگری هم بزنم. به قول آندره ژید، همه‌ی حرفها زده شده، ولی چون گوش شنوایی نیست، من آنقدر می‌گویم تا اثر کند. باید به انحاء مختلف گفت. به اساتید در هیئت داوران نیز تبریک می‌گویم که 180 پروژه را بررسی کرده‌اند. معمار داخلی، مثل فرزند منحصربه­فرد معمار است؛ چون اوست که به جزئیات می‌پردازد و بسیار عالی است که این دو با یکدیگر همکاری داشته باشند. معمار داخلی باید نقّاش، مجسّمه‌ساز، موزیسین و شاعر باشد. حتّا یک گلدان زیبا که در مساحت 40 متری تعبیه می‌شود، یک جداکننده است که بر زیبایی فضا تأثیر می‌گذارد. معماری داخلی را هنوز کسی جدّی نگرفته است؛ ولی در آخرین سفرم یک خبر خوش شنیدم که یک مؤسّسه‌ی فرهنگی در هلسینکی، اوّلْ معمارِ داخلی را انتخاب کرد و بعد معمار را.» کسرایی با تأکید بر سخنان پیشینش گفت: «شما 90 درصد از روز را در داخل یک فضای معماری هستید. لباس شما، کفش شما تا وقتی سوار اتومبیل می‌شوید، معماری است و شما کمتر در فضای باز هستید. این مقوله‌ای است که باید جدّی گرفته شود و هنوز ما در کش و قوس اسم این معماری مانده‌ایم و من پیشنهاد می‌کنم نام “درون­پیراییِ بنا” را بر آن بگذاریم.»

وی سپس به ضعف نشریّات در پرداخت به مقوله‌ی نقد اشاره کرد و گفت: «فصلنامه‌های خوبی که هم‌اکنون منتشر می­شوند، باید یک مقوله‌ای را در میان بگنجانند و آن مسئله‌ی نقد است. در فرهنگ ما همه فکر می‌کنند نقد، منفی‌‌نگری و بدگویی است. نقد ما تا سازنده نباشد و از جای مثبت شروع نشود ارزش ندارد. باید ابتدا در یک اثر هنری، نکات مثبت دیده شود و با ظرافت هنری به نقد کشیده شود. من در مجلاّت سینما، نقدهای بسیار خوبی دیده‌ام؛ ولی متأسّفانه یک عده در طبیعتشان اینچنین است که اگر آنها را با زحمت به یک باغ زیبا ببرید، دیوار ریخته‌ی ته باغ را می‌بینند و این بسیار بد است. کسانی که ارزشـها را نبینند و ایرادها را ببینند، به قول شاعر، “قبل از مرگ، مرده‌اند.” مدیران فصلنامه‌ها باید فکری به حال نقد بکنند.» این پیشکسوت معماری داخلی همچنین بر کاربرد مصالح طبیعی در معماری و معماری داخلی تأکید ورزید و گفت: «امروز تبلیغات برای مصالح مصنوعی بسیار دیده می‌شود؛ درحالی‌که ما سنگ و آجر داریم و این مصالح جدید، مواد بازیافتی شرق و غرب هستند. اکنون در جوامع پیشرفته، کاربرد چوب بسیار زیاد است؛ زیرا نیاز به آن احساس می‌شود. من دلم می‌خواهد کوشش کنیم که معماری داخلیْ جدّی‌تر گرفته شود؛ به شکلی که نه در کار معمار دخالت شود و نه سوء­تفاهمی پیش آید و کمک کند کسی که در آنجا زندگی می‌کند، زندگی بهتری داشته باشد.»

aks-52